Madencilik Faaliyetlerinde Sosyal Etki Değerlendirme Çalışmalarının Önemi

Author(s): 
Oksan Gürtuna
Date: 
Çarşamba, Eylül 27, 2017
First presented: 
Uluslararası Madencilik ve Çevre Sempozyumu
Type: 
Published paper
Category: 
Çevresel /Sosyal

Türkiye’de yürütülmekte olan Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) çalışmalarında, esas olarak projelerin potansiyel çevresel etkilerinin tespitine ve değerlendirilmesine odaklanılırken; sosyal çevre üzerindeki etkiler genellikle göz ardı edilmektedir. Faaliyetlerin sosyal boyutlarının tespiti literatür çalışmaları ile elde edilen verilerin toplanıp derlenmesi ve Halkın Katılımı Toplantısı sırasında paydaşların proje konusunda bilgilendirilmesi ile sınırlı kalmaktadır. Sosyal Etki Değerlendirme (SED) çalışmaları Türkiye’de maalesef ekstra/gereksiz masraf olarak değerlendirilmekte ve sadece projenin durdurulması ya da iptali gibi projenin sürdürülebilirliğini tehdit eden durumlar söz konusu olduğunda gündeme gelmektedir. Ancak zamanında gerçekleştirilmemiş ve zorlu/bozulmuş ilişkilerin ve süreçlerin üzerine planlaması yapılan SED çalışmalarının olumlu sonuç vermeleri oldukça zor ve bazı durumlarda ise neredeyse imkansızdır. Dünya genelindeki ÇED uygulamalarına bakıldığında ise faaliyetlerin sosyal etkilerinin de en az çevresel etkiler kadar dikkate alındığını söylemek mümkündür. Ülkemizde ise SED çalışmalarına sadece Ekvator Prensipleri’ni benimsemiş Uluslararası Finans Kurumu (IFC) ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) gibi Ekvator Prensipleri Finansman Kurumları’ndan finansal destek alarak yürütülecek projelerde titizlik gösterildiği görülmektedir. SED çalışmalarının temelindeki iki bileşen Mevcut Sosyal Durum Tespiti ve paydaş katılım faaliyetleridir. Ek olarak, vurgulamak gerekir ki, SED çalışmaları kapsamında gerçekleştirilecek olan çalışmalar projenin arama, inşaat, işletme ve kapama aşamalarına göre planlanmalı ve uygulanmalıdır.
 

SRK Turkey